Czyste Powietrze 2025: kto może dostać nawet 100% dotacji i jakie są nowe zasady?

Program „Czyste Powietrze” to jedna z najważniejszych szans na modernizację domów jednorodzinnych w naszym regionie. Od 20 lipca obowiązują jednak nowe, korzystniejsze zasady dotyczące okresu własności nieruchomości, a wysokość wsparcia może sięgać nawet 100% kosztów. Sprawdzamy, kto dokładnie może skorzystać z dofinansowania i jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać pieniądze na termomodernizację.

Kto może zostać beneficjentem programu?

Podstawowym wymogiem jest posiadanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Właściciel lub współwłaściciel musi nim być przez co najmniej 3 lata. Jednak od 20 lipca wprowadzono istotny wyjątek: okres ten można skrócić do 1 roku, jeśli nieruchomość została nabyta w drodze zakupu co najmniej 50% udziału, darowizny od wstępnych (min. 50% udziału) lub dożywocia od wstępnych (min. 50% udziału).

Co ważne, dla budynków, które uzyskały pozwolenie na budowę do 31 grudnia 2020 r., nie ma żadnego minimalnego okresu własności. Z kolei osoby, które nabyły nieruchomość w drodze spadku, również nie muszą czekać – minimalny okres w ogóle ich nie dotyczy. To duże ułatwienie dla osób, które odziedziczyły dom po bliskich i chcą go szybko zmodernizować.

Poziomy dofinansowania – od 40% do 100%

Wysokość wsparcia zależy przede wszystkim od dochodów gospodarstwa domowego. Im niższe dochody, tym wyższy procent dofinansowania. Program przewiduje trzy poziomy:

• Poziom podstawowy – do 40% dofinansowania, przy rocznym dochodzie do 135 000 zł;
• Poziom podwyższony – do 70% dofinansowania, przy dochodzie do 2 250 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Dodatkowo roczny przychód z działalności gospodarczej nie może przekroczyć 40-krotności minimalnego wynagrodzenia;
• Poziom najwyższy – do 100% dofinansowania, przy dochodzie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym, albo gdy wnioskodawca otrzymuje zasiłki. Warunkiem jest również, aby zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania w budynku przekraczało 140 kWh/m²/rok. Roczny przychód z działalności gospodarczej nie może być wyższy niż 12-krotność minimalnego wynagrodzenia.

Warto podkreślić, że na jeden budynek lub lokal mieszkalny można otrzymać tylko jedno dofinansowanie. Beneficjentem programu można zostać tylko raz, chyba że spełnia się szczególne warunki opisane poniżej.

Kto może skorzystać z programu po raz drugi?

Program przewiduje możliwość ponownego ubiegania się o wsparcie, ale tylko w określonych sytuacjach. Osoby, które korzystały z „Czystego Powietrza” przed 22 kwietnia 2024 r. (zarówno z zakończonymi, jak i nadal obowiązującymi umowami), mogą złożyć wniosek na jeden budynek lub lokal mieszkalny – może to być ta sama lub inna nieruchomość. Warunkiem jest, aby nowe dofinansowanie obejmowało wyłącznie koszty, które nie były wcześniej finansowane, oraz aby nie wykonano kompleksowej termomodernizacji.

Z kolei osoby, które zawarły i zakończyły umowę na podstawie wniosku złożonego między 22 kwietnia a 28 listopada 2024 r., mogą ubiegać się o wsparcie wyłącznie na ten sam budynek lub lokal i tylko na zakres prac, który nie został jeszcze zrealizowany. Nie otrzymają natomiast dofinansowania, jeśli wykonano już kompleksową termomodernizację lub jeśli umowa dotyczyła innego budynku. Ważne jest też, że beneficjent nie może być jednocześnie wspierany w ramach innej inwestycji w innym budynku – ograniczenie dotyczy umów zawartych od 22 kwietnia 2024 r.

Dwie formy wsparcia – dotacja i prefinansowanie

Program oferuje dwa sposoby finansowania inwestycji. Pierwsza to klasyczna dotacja, która wypłacana jest po zrealizowaniu części lub całości przedsięwzięcia. To rozwiązanie dla osób, które dysponują środkami na rozpoczęcie prac i chcą otrzymać zwrot poniesionych kosztów.

Druga forma to dotacja z prefinansowaniem, która umożliwia otrzymanie części środków jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji lub na jej początkowym etapie. Pozostała część dotacji wypłacana jest po zakończeniu realizacji. To opcja szczególnie atrakcyjna dla osób, które nie mają wystarczających oszczędności na start, a chcą jak najszybciej wymienić piec czy ocieplić dom.

Dlaczego to ważne dla naszej społeczności?

Program „Czyste Powietrze” to nie tylko szansa na niższe rachunki za ogrzewanie, ale przede wszystkim realna poprawa jakości powietrza w naszej gminie. Wymiana starych kotłów na nowoczesne źródła ciepła i ocieplenie budynków to inwestycja w zdrowie mieszkańców i środowisko. Dzięki nowym, bardziej elastycznym zasadom, z dofinansowania może skorzystać więcej osób, w tym te, które dopiero nabyły nieruchomość lub odziedziczyły dom.

Warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację i sprawdzić, który poziom dofinansowania nam przysługuje. Pamiętajmy, że wnioski można składać w dowolnym momencie, a środki są przyznawane do wyczerpania budżetu. Im szybciej zdecydujemy się na modernizację, tym szybciej odczujemy korzyści finansowe i ekologiczne.

Informacje przekazał Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.