18 października: Europejski Dzień Walki z Handlem Ludźmi

18 października obchodzony jest Europejski Dzień Walki z Handlem Ludźmi. To okazja do zwiększania świadomości na temat przestępstwa, które - po handlu bronią i narkotykami - należy do najbardziej dochodowych nielegalnych biznesów na świecie. Handel ludźmi jest jednym z najpoważniejszych naruszeń praw człowieka.

Może wiązać się z wykorzystywaniem seksualnym, pracą przymusową, żebractwem, handlem organami albo zmuszaniem ludzi do wyłudzania świadczeń socjalnych i zasiłków. Przestępstwo obejmuje werbowanie, przewożenie, przekazywanie lub wykorzystywanie osób. Sprawcy często żerują na trudnym położeniu ofiar, obiecując dobrze płatne zajęcie, lepsze warunki życia bądź wsparcie finansowe. Ofiarą może zostać każdy - niezależnie od wieku, płci czy pochodzenia.

Szczególną czujność warto zachować, gdy coś wskazuje na zagrożenie bezpieczeństwa osoby małoletniej lub takiej, która jest zależna od innych. Niepokój może budzić obecność niespokrewnionych dorosłych przy dziecku, zwłaszcza jeśli okoliczności ich relacji są wątpliwe. Uwagę powinien zwrócić także pobyt małoletniego w miejscu i czasie, gdy powinien być w placówce oświatowej.

Ryzyko wykorzystywania mogą sygnalizować sytuacje, w których kobiety, dzieci, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami lub dysfunkcjami intelektualnymi są angażowane do żebrania - zwłaszcza w dużych miastach lub nieznanym im otoczeniu. Alarmujące mogą być zależność od innych osób, stały nadzór, ograniczanie możliwości przemieszczania się i kontaktu z otoczeniem oraz odbieranie pieniędzy uzyskanych z żebractwa.

Ważnymi sygnałami są również oznaki zaniedbania: niedożywienie, niewłaściwa higiena, nieodpowiednie lub niewystarczające ubranie, brak rzeczy osobistych czy ograniczony dostęp do jedzenia i pieniędzy. Osoba wykorzystywana może wydawać się przestraszona, wycofana, zdezorientowana albo nadmiernie uległa wobec innych.

Szczególnej uwagi wymagają przypadki, gdy ktoś stale towarzyszy danej osobie, pokazuje za nią dokumenty, odpowiada na pytania, kontroluje rozmowę lub decyduje w jej imieniu. Niepokój mogą wzbudzać także lęk przed kontaktem ze służbami, unikanie spojrzenia, skrępowanie i obawa przed swobodnym wypowiadaniem się.

Wiedza o zagrożeniach i umiejętność rozpoznawania sygnałów możliwego wykorzystywania są istotne w przeciwdziałaniu handlowi ludźmi i zwiększaniu bezpieczeństwa. Znaczenie mają różne działania profilaktyczne, ponieważ problem może dotyczyć szerokiego grona osób. Informacje przekazuje się różnymi kanałami, a w przypadku młodzieży i dorosłych ważną rolę odgrywają media społecznościowe - jeden z szybkich i dostępnych sposobów docierania do dużej grupy odbiorców.

Jeśli jesteś ofiarą handlu ludźmi lub ktoś zmusza Cię do ciężkiej pracy, prostytucji, żebractwa albo innych działań, z których czerpie korzyści, skontaktuj się z Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi: 22 628 01 20. Więcej informacji: gov.pl/web/kcik.