Tusk: koniec z nadużyciami w publicznej ochronie zdrowia i szybsza e-rejestracja

Rząd zapowiedział zdecydowane działania, które mają ograniczyć nadużycia w publicznej ochronie zdrowia i przywrócić równe zasady dostępu do świadczeń. Premier Donald Tusk polecił przyspieszenie prac nad e-rejestracją, która ma zwiększyć przejrzystość zapisów do lekarzy i pokazać, gdzie system działa nieprawidłowo. W centrum tych zapowiedzi znalazły się także praktyki określane jako „saloniki VIP”, omijanie kolejek oraz rozliczanie osób, które wykorzystywały słabości systemu. Dla pacjentów oznacza to próbę uporządkowania sytuacji, w której dostęp do wizyty nie powinien zależeć od znajomości, nieformalnych układów ani dodatkowych przywilejów.

Szef rządu podkreślił, że nie będzie pobłażliwości wobec działań wynikających ze złej woli pojedynczych lekarzy oraz z niedoskonałości całego systemu. Jednocześnie zaznaczył, że uszczelnienie mechanizmów ma służyć nie tylko pacjentom, ale też zdecydowanej większości lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników ochrony zdrowia, którzy pracują zgodnie z zasadami. W praktyce chodzi o to, by uczciwi medycy nie byli stawiani w jednym szeregu z osobami nadużywającymi publiczne zaufanie. To ważne również społecznie, bo problem kolejek i nierównego dostępu do świadczeń od lat należy do najbardziej odczuwalnych bolączek systemu zdrowia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szpital Południowy pokazał problem szerszy niż jedna placówka

Wystąpienie premiera zostało osadzone w kontekście nieprawidłowości ujawnionych w Szpitalu Południowym w Warszawie. Według rządu nie był to przypadek odosobniony, lecz sygnał, że podobne mechanizmy mogą występować w wielu polskich placówkach. To ważna informacja dla pacjentów, ponieważ oznacza, że problem nie ogranicza się do jednego szpitala ani jednego miasta, ale dotyczy szerzej zorganizowanego sposobu działania części systemu. Właśnie dlatego zapowiedziano nie tylko doraźne reakcje, lecz także zmiany systemowe, które mają ograniczyć możliwość obchodzenia reguł.

Już wcześniej pojawiły się dymisje osób odpowiedzialnych za sytuację w tej placówce, a w tym samym dniu z funkcji zrezygnowały także dwie wiceprezydent Warszawy. Rząd uznaje jednak, że same personalne konsekwencje nie wystarczą, jeśli nie zmieni się mechanizm pozwalający na nieuczciwe korzystanie z publicznej opieki. Z punktu widzenia mieszkańców oznacza to nacisk na większą odpowiedzialność instytucji za organizację świadczeń oraz za sposób, w jaki zarządzają kolejkami, zapisami i dostępem do usług medycznych. W ocenie premiera właśnie tutaj leży źródło wielu patologii.

„Dla rządu najważniejsze jest jednak skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są nie tylko efektem niewłaściwych działań poszczególnych osób, lecz także słabości obowiązującego systemu”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Koniec z „salonikami VIP” i omijaniem kolejek

Jednym z najostrzejszych elementów wystąpienia była zapowiedź likwidacji tak zwanych „saloników VIP”, czyli praktyk pozwalających wybranym pacjentom korzystać z uprzywilejowanej ścieżki w publicznych placówkach. Premier stwierdził, że taki model jest nie do pogodzenia z zasadą równego dostępu do leczenia. Z perspektywy zwykłego obywatela oznacza to spór o podstawową regułę: czy publiczna ochrona zdrowia ma działać według jasnych kolejek i potrzeb medycznych, czy dopuszczać nieformalne wyjątki. Rząd twierdzi, że to drugie rozwiązanie musi zniknąć.

Wśród nieprawidłowości wymieniono również omijanie obowiązujących kolejek poprzez nieformalne praktyki, w tym funkcjonowanie tak zwanego „zeszytu” w szpitalach. To właśnie takie mechanizmy mają sprawiać, że część pacjentów trafia do lekarza szybciej, niż wynikałoby to z oficjalnych zapisów. Dla osób czekających miesiącami na wizytę lub badanie to szczególnie wrażliwy temat, bo uderza w poczucie sprawiedliwości i zaufanie do publicznych instytucji. Rząd zapowiada więc uszczelnienie systemu tak, aby podobnych praktyk nie dało się już stosować.

„Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

E-rejestracja ma pokazać prawdziwy obraz kolejek

Premier polecił także maksymalne przyspieszenie prac nad pełnym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie ma uporządkować proces zapisywania się na wizyty, a jednocześnie zwiększyć przejrzystość kolejek. W praktyce oznacza to możliwość łatwiejszego sprawdzenia, kto i kiedy został zapisany, a także gdzie dochodzi do nieprawidłowości. Dla pacjentów może to być ważna zmiana, bo system bardziej czytelny jest też łatwiejszy do kontrolowania i mniej podatny na nieformalne wyjątki.

Szef rządu zaznaczył, że e-rejestracja ma pomóc w wykrywaniu miejsc, w których doszło do nadużyć. To nie tylko kwestia wygody, ale też narzędzie nadzoru nad publicznym systemem ochrony zdrowia, finansowanym ze środków wszystkich podatników. W szerszym znaczeniu chodzi o to, by pacjent widział, że kolejka nie jest prowadzona „na papierze” albo według niejawnych zasad. Transparentność ma być jednym z podstawowych sposobów ochrony przed nadużyciami.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

• Szpital Południowy w Warszawie stał się przykładem nieprawidłowości, które według rządu mogą dotyczyć także innych placówek.
• W dniu komunikatu doszło do rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy związanych ze sprawą.
• Rząd chce maksymalnie przyspieszyć wdrożenie e-rejestracji, aby kolejki były bardziej przejrzyste.
• W systemie mają zniknąć praktyki określane jako „saloniki VIP” oraz nieformalne omijanie kolejek.

„Lekarze milionerzy”, zarobki medyków i apel o współpracę

W wystąpieniu pojawił się także temat tak zwanych „lekarzy milionerów” oraz „lekarzy z walizkami”. Premier wskazał, że istnieją osoby realizujące drogie procedury w wielu placówkach, osiągające bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmujące się pacjentem w sposób odpowiadający zasadom uczciwej pracy w systemie publicznym. Według rządu takie zjawiska również wymagają ograniczenia, ponieważ mogą wypaczać sens finansowania ochrony zdrowia ze środków publicznych. Dla obywateli oznacza to pytanie o to, czy pieniądze wydawane na zdrowie faktycznie trafiają tam, gdzie powinny.

Donald Tusk zaapelował jednocześnie do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu, a nie o zaostrzanie sporu. Uznał, że naprawa obecnej sytuacji leży w interesie zarówno pacjentów, jak i samych lekarzy. Premier zwrócił się też do przedstawicieli medycyny z prośbą, by nie szukali konfrontacji, tylko pomogli uporządkować zasady działania ochrony zdrowia. W tym samym kontekście wskazał potrzebę kontroli zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia oraz wglądu w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków.

„To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Polska i NATO: większa odpowiedzialność Europy za bezpieczeństwo

Pod koniec wystąpienia premier odniósł się również do przygotowań Polski przed szczytem NATO w Ankarze. Zaznaczył, że prosił Władysława Kosiniaka-Kamysza, współpracującego z Radosławem Sikorskim, o precyzyjne informowanie Prezydenta o stanowisku rządu. Wskazał przy tym, że głowa państwa reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją. To pokazuje, że obok spraw zdrowia rząd koncentruje się także na kwestiach bezpieczeństwa międzynarodowego i podziale odpowiedzialności pomiędzy instytucjami państwa.

Premier ocenił, że szczyt w Ankarze ma zamykać etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Chodzi przede wszystkim o finansowanie oraz gotowość militarną w obszarze broni konwencjonalnej. Według premiera Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO, co oznacza, że państwo chce podkreślać swoją rolę zarówno w regionie, jak i w całym sojuszu. Dla obywateli takie deklaracje przekładają się na szerszy obraz priorytetów państwa: od naprawy ochrony zdrowia po bezpieczeństwo na arenie międzynarodowej.

„Szczyt NATO w Ankarze będzie de facto kończył etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza jeśli chodzi o finansowanie i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej. Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów