Zagraniczny wyjazd bez stresu: EKUZ może uratować budżet i nerwy. Jak ją szybko wyrobić?

Walizka spakowana, plan zwiedzania dopięty, a w portfelu… cisza? W sezonie wakacyjnym to właśnie drobny dokument bywa kluczowy, gdy urlop nagle przerywa infekcja albo niefortunny upadek. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) potwierdza prawo do niezbędnej opieki w wielu krajach Europy i pozwala uniknąć części kosztów leczenia.

Jak pokazują dane z regionu, mieszkańcy chętnie o niej pamiętają: od początku roku w Dolnośląskim Oddziale Narodowego Funduszu Zdrowia wydano ponad 70 tysięcy kart EKUZ. NFZ przypomina, że nawet pozornie prosta kontuzja za granicą może oznaczać nie tylko stres, ale też rachunek, którego wolelibyśmy nie oglądać.

„Nawet niezbyt skomplikowane złamanie czy niespodziewana choroba w obcym kraju, może być nie tylko źródłem dużego stresu, ale także sporo kosztować. Dlatego jeśli planujemy zagraniczny urlop, czy chociaż krótki wypad np. za czeską czy słowacką granicę czas sprawdzić, czy EKUZ jest ważna, a jeśli nie, to koniecznie wyrobić nową. W tym roku swoją kartę odebrało już ponad 70 tysięcy mieszkańców naszego województwa”

Anna Szewczuk-Łebska, rzeczniczka prasowa dolnośląskiego NFZ

Co daje EKUZ i jakie są ograniczenia

Najważniejsza zasada jest prosta: EKUZ działa w publicznym systemie ochrony zdrowia i daje prawo do świadczeń na takich samych regułach, jakie obowiązują mieszkańców kraju, w którym przebywamy. To oznacza, że jeśli w danym państwie pacjenci dopłacają do określonych usług, nas również obejmie współpłacenie - nawet wtedy, gdy w Polsce takie świadczenie jest bezpłatne.

W praktyce warto mieć świadomość różnic między państwami. NFZ wskazuje przykłady, które zaskakują turystów:

Z tego powodu przed wyjazdem warto sprawdzić zasady refundacji leczenia w kraju docelowym w informacjach NFZ w części „Dla Pacjenta, Leczenie na granicą”.

Gdy potrzebujesz lekarza na urlopie: jak korzystać z EKUZ

W razie nagłego zachorowania, pogorszenia stanu zdrowia lub urazu należy szukać pomocy w najbliższej placówce publicznej. Przed udzieleniem świadczenia trzeba okazać EKUZ albo certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ - i pamiętać, że oba dokumenty są ważne wyłącznie z aktualnym dokumentem tożsamości.

NFZ podkreśla też kwestie, o których łatwo zapomnieć w stresie:

• to lekarz decyduje, czy dane świadczenie zostanie udzielone w ramach zasad wynikających z EKUZ,
• zawsze trzeba wyraźnie zaznaczyć, że chcemy skorzystać z pomocy gwarantowanej kartą EKUZ - w przeciwnym razie możemy dostać usługę w pełni odpłatną,
• warto zachować dokumentację medyczną oraz oryginały rachunków i faktur; czasem najpierw trzeba zapłacić, a dopiero po powrocie do Polski ubiegać się o refundację.

Gdzie EKUZ działa, a gdzie nie

EKUZ potwierdza prawo do leczenia podczas pobytu w większości krajów europejskich. Obejmuje państwa Unii Europejskiej oraz Islandię, Liechtenstein, Norwegię, Szwajcarię i Wielką Brytanię.

Karta jest uznawana również na wybranych terytoriach zamorskich, m.in.:

• francuskich: Gwadelupa, Martynika, Reunion, St. Pierre-et-Miquelon i Gujana Francuska,
• portugalskich: Azory i Madera,
• hiszpańskich: Majorka i Wyspy Kanaryjskie.

Są też miejsca, gdzie EKUZ nie pomoże: nie obowiązuje na Wyspach Normandzkich i wyspie Man oraz w Monaco, San Marino i Watykanie.

Jak wyrobić EKUZ i ile to trwa

Karta jest wydawana bezpłatnie. Sposób złożenia wniosku warto dobrać do tego, ile czasu zostało do wyjazdu:

• osobiście w dowolnym oddziale lub delegaturze NFZ,
• przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP,
• pocztą tradycyjną - wysyłając wniosek na adres dowolnego oddziału lub delegatury NFZ.

Jeśli wniosek składamy przez Internetowe Konto Pacjenta lub mojeIKP, karta jest wysyłana Pocztą Polską na adres wskazany we wniosku. W IKP i w aplikacji można śledzić przesyłkę. Zwykle sprawa zajmuje do 5 dni, ale od czerwca do września - ze względu na większą liczbę wniosków - czas może wydłużyć się do kilkunastu dni.

Najszybciej jest w NFZ: w salach obsługi klientów karta bywa wydawana „od ręki”. Podczas wizyty trzeba mieć dokument potwierdzający tożsamość oraz - jeśli dotyczy - dodatkowe dokumenty, np. legitymację studencką. Doradca sprawdza uprawnienia do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, a całość zwykle zamyka się w kilku–kilkunastu minutach.

Na Dolnym Śląsku EKUZ można odebrać m.in. w następujących lokalizacjach:

• we Wrocławiu: Dolnośląskim DOW NFZ, ul. Traugutta 55,
• w Jeleniej Górze: ul. Wolności 18,
• w Legnicy: ul. Jana Pawła II 7,
• w Wałbrzychu: ul. Tadeusza Kościuszki 1-3,
• w punktach obsługi klientów: Głogów, ul. Kotlarska 15 oraz Kłodzko, ul. Objazdowa 11.

Dodatkowa okazja czeka podróżnych na lotnisku: EKUZ będzie można wyrobić 7 i 28 lipca na wrocławskim lotnisku w godzinach od 10.00 do 13.30. Na miejscu obowiązuje ten sam schemat: wniosek i dokument tożsamości.

Ważne: osobna karta dla każdego, także dla dziecka

NFZ przypomina, że EKUZ nie jest kartą rodzinną - każdy członek rodziny musi mieć własną, również dziecko. A jeśli karta zostanie w domu albo zginie w trakcie wyjazdu, nadal można ratować sytuację: w wyjątkowych okolicznościach, gdy nagle trzeba podjąć leczenie, da się uzyskać tymczasowy certyfikat zastępujący EKUZ. Taki dokument działa na tych samych zasadach i może obejmować także okres do 90 dni wstecz.

Wakacje sprzyjają spontanicznym wyjazdom, ale w kwestii zdrowia lepiej postawić na plan B. Sprawdzenie ważności EKUZ i ewentualne złożenie wniosku przed urlopem to drobiazg, który w razie problemów może przesądzić o tym, czy wrócimy do domu z miłymi wspomnieniami, czy także z wysokimi rachunkami.